Τι είναι η εμμηνόπαυση;

Εμμηνόπαυση είναι το τέλος των μηνιαίων περιόδων, όταν δηλαδή οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν ωάρια. Τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να πέφτουν και ο μηνιαίος κύκλος σταματά. Ιατρικά η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η ημέρα κατά την οποία μια γυναίκα κλείνει δώδεκα συνεχείς μήνες χωρίς περίοδο. Αυτό συμβαίνει συνήθως στην ηλικία των 50-52 ετών.

Η χρονική περίοδος πριν την εμμηνόπαυση ονομάζεται περιεμμηνόπαυση. Αυτό συμβαίνει όταν τα επίπεδα των ορμονών αρχίζουν να πέφτουν. Κάποιες γυναίκες παρουσιάζουν ελαφρά συμπτώματα ενώ κάποιες άλλες, κανένα. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό όμως θα εμφανίσει συμπτώματα που μπορεί να είναι εξουθενωτικά και τα οποία θα επηρεάσουν πολλές πτυχές της ζωής τους, αλλά και του περίγυρού τους. Πολλές γυναίκες αρχίζουν να βιώνουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης στα τέλη της τρίτης δεκαετίας της ζωής τους και στις αρχές της τέταρτης, αν και μπορεί αυτά να μην είναι τόσο ορατά.

Η περίοδος μετά την εμμηνόπαυση (μετεμμηνόπαυση) είναι αυτή που ξεκινάει μετά από έναν χρόνο χωρίς περίοδο. Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι μετά την εμμηνόπαυση δεν υπάρχουν συμπτώματα, αλλά σε πολλές περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να συνεχίσουν για πολλά χρόνια.

Ορισμένες γυναίκες μπαίνουν σε εμμηνόπαυση ως αποτέλεσμα μιας χειρουργικής επέμβασης υστερεκτομής ή/και αφαίρεσης ωοθηκών. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται χειρουργική εμμηνόπαυση ή ιατρική εμμηνόπαυση και μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα θεραπείας, όπως η χημειοθεραπεία ή η ακτινοθεραπεία.

Η φυσική εμμηνόπαυση μπορεί να είναι δύσκολη για ορισμένες γυναίκες χωρίς τη σωστή βοήθεια και υποστήριξη, αλλά η χειρουργική ή ιατρική εμμηνόπαυση μπορεί να είναι καταστροφική εάν οι γυναίκες δεν είναι ενημερωμένες. Ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό γυναικών θα βιώσουν πρόωρη εμμηνόπαυση.

Η πρόωρη εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάσει τις γυναίκες στα τριάντα τους, στα είκοσί τους χρόνια, ακόμη και στην εφηβεία τους. Σε πολλές περιπτώσεις ο λόγος είναι άγνωστος, αλλά ο σωματικός και συναισθηματικός αντίκτυπος δεν μπορεί να υποτιμηθεί και η ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη είναι ζωτικής σημασίας.

Τι συμβαίνει στο σώμα μιας γυναίκας όταν αρχίζουν να αλλάζουν τα επίπεδα ορμονών;

Τα οιστρογόνα, η προγεστερόνη και η τεστοστερόνη είναι οι τρεις κύριες ορμόνες που είναι υπεύθυνες για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι οι γυναίκες έχουν υποδοχείς οιστρογόνων σε όλο το σώμα τους. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί τα συμπτώματα ποικίλουν από γυναίκα σε γυναίκα. Η προγεστερόνη δρα ως ένα από τα κύρια ηρεμιστικά του σώματος, οπότε όταν τα επίπεδά της αρχίζουν να πέφτουν, μερικές γυναίκες αισθάνονται ένταση, νευρικότητα, άγχος, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη.

Ενώ τα επίπεδα της προγεστερόνης συνεχίζουν να μειώνονται, τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να παρουσιάζουν διακυμάνσεις, μερικές φορές έντονες, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από συμπτώματα τα οποία, αν δεν συσχετιστούν με την εμμηνόπαυση, μπορεί να χαρακτηριστούν άσχετα μεταξύ τους. Μερικά από τα πιο συνηθισμένα είναι: διακοπτόμενος ύπνος, ομίχλη στο μυαλό, εξάντληση, πόνος στις αρθρώσεις, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, απώλεια ερωτικής διάθεσης, κολπική ξηρότητα και πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή, αυξημένη ούρηση.

Καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων μπορεί να αυξομειώνονται σε καθημερινή και μερικές φορές σε ωριαία βάση, είναι πιθανό να παρατηρήσετε ότι η σύντροφός σας μπορεί να αλλάζει διάθεση με μεγάλη συχνότητα. Πολλές γυναίκες, περιγράφοντας αυτή την κατάσταση, λένε ότι έχουν χάσει τη χαρά τους και δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους. Αυτά τα συναισθήματα είναι αληθινά και μπορεί να είναι πολύ τρομακτικά όταν τα βιώνει μια γυναίκα. Μπορεί να αισθάνεται ότι είναι εκτός ελέγχου.

Η τεστοστερόνη είναι μια ορμόνη που συνδέεται πάντα με τους άνδρες και τη σεξουαλική ορμή, αλλά έχει σημαντικό ρόλο και στις γυναίκες. Υποστηρίζει την αντοχή των οστών, τη μυϊκή δύναμη, τα επίπεδα ενέργειας και την αυτοπεποίθηση. Οι γυναίκες παρουσιάζουν μείωση στην παραγωγή τεστοστερόνης καθώς μεγαλώνουν και ορισμένες θα επηρεαστούν περισσότερο από άλλες - όπως συμβαίνει και με τους άνδρες. Όσες γυναίκες βρίσκονται σε χειρουργική εμμηνόπαυση θα παρουσιάσουν γρήγορη μείωση της τεστοστερόνης όταν αφαιρούνται οι ωοθήκες τους.

Πολλές από τις γυναίκες μοιράζονται για τη θλίψη τους σχετικά με το γεγονός ότι η ερωτική τους διάθεση έχει εξαφανιστεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις η υποστήριξη από τον σύντροφο είναι το κλειδί για την περαιτέρω εξέλιξη της γυναίκας αλλά και της ίδιας της σχέσης.

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η σύντροφός σας ενδέχεται να μην βιώσει κανένα από αυτά τα συμπτώματα, αλλά, όταν τρεις στις τέσσερις γυναίκες τα εμφανίζουν, είναι πιθανό να συμβούν και σε αυτή. Εάν η σύντροφός σας έχει κάνει υστερεκτομή, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης των ωοθηκών, ή υποβάλλεται σε θεραπεία για ορισμένους τύπους καρκίνου η εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να είναι γρήγορη και είναι ζωτικής σημασίας να λάβει συμβουλές και υποστήριξη από ειδικούς για να τη βοηθήσουν να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα.

Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις υποστήριξης, γι’ αυτό και καμία γυναίκα δεν πρέπει να υποφέρει στη σιωπή.

Πώς μπορώ να βοηθήσω τη σύντροφό μου;

Όσα περισσότερα γνωρίζετε για την εμμηνόπαυση, τόσο μεγαλύτερη κατανόηση και υποστήριξη θα μπορέσετε να προσφέρετε στη σύντροφο σας. Η περίοδος της εμμηνόπαυσης καθώς και το χρονικό διάστημα πριν και μετά από αυτή, διαφέρει χρονικά από γυναίκα σε γυναίκα. Ερωτήματα όπως «πότε θα τελειώσει αυτό;» δεν βοηθούν τη συναισθηματική της κατάσταση και δεν έχουν πρακτικά απάντηση καθώς δεν υπάρχει χρονικό πλαίσιο που να καθορίζει τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. Μια εκτίμηση βασισμένη στις εμπειρίες των γυναικών είναι ότι διαρκεί από τέσσερα ως οκτώ χρόνια.

Η παρουσία σας, συνοδευόμενη από την πρακτική υποστήριξη σας, είναι ότι πιο σημαντικό για τη σύντροφο σας. Δώστε της μια αγκαλιά, ρωτήστε την τι έχει ανάγκη, καθησυχάστε την, φτιάξτε της ένα ρόφημα, ένα φαγητό, μην εμπλακείτε σε ανούσιες εντάσεις. Απλές πράξεις που κάνουν τη μεγάλη διαφορά.

Η επικοινωνία είναι πάντοτε σημαντική, αλλά ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή της ζωής σας είναι το κλειδί για τη μελλοντική μας ευτυχία. Πολλές γυναίκες λένε ότι θα ήθελαν να ήταν καλύτερα ενημερωμένες για το τι τους συμβαίνει σε αυτή τη φάση της ζωής τους, ώστε να μπορούσαν να το συζητήσουν με τους συντρόφους τους και να αναζητήσουν βοήθεια, υποστήριξη και συμβουλές πριν αρχίσει να έχει η εμμηνόπαυση αρνητικό αντίκτυπο στη σχέση τους. Όλοι αλλάζουμε, άνδρες και γυναίκες, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά, καθώς γερνάμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ανυπομονούμε να ζήσουμε μια ευτυχισμένη, υγιή, γεμάτη ζωή με τους συζύγους και συντρόφους μας.